volksgezondheid

Gelijke kansen op een gezonde toekomst is niet voor ieder Haags kind vanzelfsprekend. In de Haagse stadsdelen Centrum, Laak en Escamp, waar 1 op de 3 kinderen kampt met overgewicht, zet de Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG) een extra stap. Maar hoe breng je deze stadsdelen echt in beweging? Dit artikel toont de kracht van samenwerking tussen professionals en de jeugd tijdens de Week voor de Gezonde Jeugd. Van speeltuinsafari’s tot een scherp Kinderrechtendebat: ontdek hoe sport, voeding en kinderrechten samenkomen om drempels te verlagen waar dat het hardst nodig is.

Ongelijk investeren om gelijke kansen te creëren

Alle kinderen horen lekker in hun vel te zitten en gezond op te groeien in een gezonde omgeving. Het creëren van een gezonde leefomgeving voor Haagse kinderen is een cruciale opgave, zeker daar waar gezond opgroeien niet vanzelfsprekend is. De Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG) werkt hieraan door ongelijk te investeren om gelijke kansen te creëren.


De missie is duidelijk: samen met partners de gezonde keuze makkelijker maken op de plekken waar kinderen opgroeien. Thuis, op school en in de wijk. HAGG richt zich daarbij specifiek op Centrum, Laak en Escamp. Binnen deze stadsdelen gaat het om een aantal wijken waar de aanpak het hardst nodig is, omdat de problematiek daar het grootst is. In deze wijken kampt namelijk 1 op de 3 kinderen met overgewicht, tegenover 1 op de 5 in heel Den Haag en 1 op de 7 landelijk. 1, 2 In deze wijken is de te behalen winst het grootst, maar de nood ook het hoogst.

Week voor de Gezonde Jeugd

Een jaarlijks moment waarop deze inzet extra zichtbaar wordt, is de Week voor de Gezonde Jeugd. Deze week is gebaseerd op de landelijke JOGG-aanpak: Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst. Dit is een integrale methode die zich niet alleen richt op het gedrag van het kind, maar op het gezonder maken van de gehele omgeving waarin zij opgroeien. In een breed netwerk van scholen, buurt en sportvoorzieningen wordt er samengewerkt om gezonde voeding, voldoende beweging en goede ontspanning de standaard te maken. In de wijken in Centrum, Laak en Escamp vertaalt HAGG deze aanpak naar concrete acties op de plekken waar kinderen dagelijks samenkomen. Of het nu op school, bij de sportclub of in het buurthuis is: hier wordt bewezen dat een gezonde omgeving ook in deze aandachtsgebieden voor ieder kind bereikbaar is.


In 2026 vindt de week plaats van 8 tot en met 12 juni. Deze week valt samen met de Nationale Buitenspeeldag. Waar de focus landelijk vaak op 1 dag ligt, kiest Den Haag er bewust voor om een volledige week aandacht te besteden aan gezondheid. Tijdens deze week bundelen vele krachten in de stad hun energie. Scholen, buurthuizen, ouders en vrijwilligers werken zij aan zij aan een gevarieerd programma: van sport- en spelactiviteiten tot creatieve workshops en het samen koken van gezonde maaltijden. Het is de week waarin het gezegde ‘It takes a village to raise a child’ echt tot leven komt. HAGG nodigt professionals, partners en bewoners uit om deel uit te maken van deze beweging. Heeft u een goed idee of wilt u een actieve bijdrage leveren? Mail dan naar gezondgewicht@ggdhaaglanden.nl of scan (of klik) de QR-code en vul het formulier in.

klik of scan de QR code

Tijdens deze week komt het gezegde ‘It takes a village to raise a child’ echt tot leven

Fit & Fun festival: sportieve actie voor de jeugd en praktische informatie voor ouders (bron: GGD Haaglanden)

Kinderen bepalen mee

Wat de Week voor de Gezonde Jeugd zo bijzonder maakt in Den Haag, is dat de kinderen meebepalen wat er georganiseerd wordt. Dit betekent dat professionals zoals jongerenwerkers, welzijnsmedewerkers en buurtsportcoaches niet zomaar een programma uitrollen. Zij gaan actief het gesprek aan om te achterhalen waar de werkelijke behoefte ligt. Ze luisteren naar de wensen en verrassende ideeën van de kinderen en zetten alles op alles om die waar te maken. Zo voelen kinderen zich echt betrokken en krijgen ze de regie.


De afgelopen jaren heeft deze aanpak tot prachtige, unieke activiteiten geleid. Zo zijn er succesvolle meidenavonden georganiseerd, vaak bedacht door de meiden zelf, waar ze in een veilige sfeer samenkomen. Ze maken gezonde snacks en praten openlijk over onderwerpen zoals zelfvertrouwen en sociale druk. Dit is een slimme manier om mentale en sociale gezondheid te combineren met een gezonde leefstijl.


Ook zijn er nieuwe sporten en spelvormen geïntroduceerd. Denk aan speeltuinsafari’s die kinderen langs vele speelplekken in de wijk voeren, een idee dat van de kinderen zelf kwam. De behoeften van de kinderen vertaalt zich ook in activiteiten die verder gaan dan alleen sporten en die vaak op verzoek van de jeugd zelf op het programma staan. Denk aan een workshop boksen, waarbij focus en discipline belangrijk zijn, of het grensverleggende boomklimmen in het eigen wijkpark. Ook de Kinderkeuken is een succesformule: hier ontdekken kinderen op een interactieve manier de waarde van gezonde voeding. Dat vergroot niet alleen hun kennis, maar draagt ook direct bij aan een warme, sociale verbinding binnen de wijk.

Avontuur in Moerwijk: boomklimmen daagt de jeugd uit om grenzen te verleggen in de eigen buurt. Lokale samenwerkingen maken zulke unieke ervaringen in de buitenlucht voor ieder kind bereikbaar (bron: GGD Haaglanden)

Thema’s verbinden: kinderrechten en gezond opgroeien

In de Week voor de Gezonde Jeugd wordt gezondheid in de breedste zin benaderd. Los van de fysieke activiteiten, is het cruciaal om gezond opgroeien als kinderrecht onder de aandacht te brengen. Dit sluit aan bij het VN-Kinderrechtenverdrag waarin staat dat ieder kind recht heeft op de best mogelijke gezondheid en een veilige omgeving.


Voor de concrete invulling van dit thema trekt HAGG samen op met GGD-programma ‘Geweld in Afhankelijkheidsrelaties’ (GIA). Deze samenwerking is sinds 2024 zichtbaar door de koppeling met het jaarlijkse Kinderrechtendebat. HAGG garandeert hierbij dat de discussie over een gezonde leefstijl en het recht daarop een centrale plek krijgt.

Het Kinderrechtendebat: de argumenten van beide klassen waren zo sterk dat de jury er simpelweg niet uitkwam. Het resultaat? Een welverdiende eerste plek voor allebei! (bron: Sebastiaan Nederhoed Fotografie)

Tijdens dit debat krijgen kinderen uit 2 deelnemende klassen een podium om over hun fundamentele rechten te praten, waarbij de focus onder andere ligt op hun leefomgeving en welzijn. De discussie verbindt veiligheidsthema’s met gezondheid. Zo praten de kinderen over hun recht op een gezonde plek om te wonen (sport, spelen, veilige buurt), het belang van gezonde maaltijden en het recht op zorg en aandacht. Als waardering voor hun enthousiasme en inzet tijdens het debat, worden beide deelnemende klassen beloond met een prijs. Deze cheque van 250 euro stelt de leerlingen in staat om gezamenlijk een gezonde activiteit te ondernemen of iets aan te schaffen waar de vele leerlingen van beide groepen profijt van hebben.

‘Tijdens het Kinderrechtendebat op 13 juni (2025, red.) werd opnieuw duidelijk: de stem van het kind is onmisbaar. Kinderen hebben een ontwapenende en vaak vlijmscherpe blik. Ze komen met inzichten waar wij als volwassenen simpelweg niet bij stilstaan. Of het nu gaat over meebeslissen in oorlogstijd of hun recht op privacy, hun inbreng is puur en zet je echt aan het denken. Deze gesprekken waren zo inspirerend dat ze de basis vormden voor onze podcastserie over kinderrechten.’ – Fatima Bouddokar, GIA

De impact van de Week: plezier, leren en blijvende winst

Wat is de uitkomst van al deze gezamenlijke energie? Het is lastig om de directe gedragsverandering op de lange termijn te meten naar aanleiding van de activiteiten van slechts 1 week. Maar uit gesprekken en evaluaties met betrokkenen blijkt dat de effecten op de beleving en het lokale netwerk groot zijn.


Winst voor het kind: kennismaken en drempels verlagen

Voor de jeugd is het resultaat direct duidelijk: ze ervaren dat gezond leven en bewegen vooral heel leuk is. Veel kinderen proberen voor het eerst een sport of activiteit en ontdekken een nieuw talent of nieuwe interesse. Omdat de activiteiten gratis en in de buurt zijn, is het makkelijk om mee te doen. Ook ouders worden hierbij betrokken. Zij krijgen bijvoorbeeld praktische tips over voeding mee naar huis, wat een gezonde basis in het gezin stimuleert. Veel kinderen weten na deze week precies wat hun wijk te bieden heeft. Voor velen is dit de start van vaker buitenspelen, deelname aan een programma in het buurthuis of een andere gezonde gewoonte.


Winst voor het netwerk: krachtige samenwerking

Voor de betrokken professionals is de week een enorme inspiratiebron. Zij zien direct wat er gebeurt als de hele wijk samenwerkt, wat motiveert en nieuwe ideeën geeft voor de rest van het jaar. Het belangrijkste structurele resultaat is de versterking van het lokale netwerk. Door een groot evenement als dit gezamenlijk te dragen, leren partners uit de zorg, het sociaal domein, onderwijs en sport elkaar beter kennen. De korte lijnen die in deze week ontstaan, stimuleren en faciliteren een betere samenwerking gedurende het hele jaar. Partners weten elkaar na de week sneller te vinden, wat de ondersteuning aan gezinnen in de wijk ten goede komt.

Conclusie: een praktijkvoorbeeld van gezonde ambities

De Week voor de Gezonde Jeugd in Den Haag laat zien hoe je beleid effectief in de praktijk brengt. Het is een waardevolle aanvulling op de Haagse Aanpak Gezond Gewicht en belichaamt de kern: extra inzetten waar dat nodig is, de gezonde keuze makkelijk en leuk maken, en preventie verbinden met sociale thema’s en zorg.


Succesvolle preventie vraagt om meer dan alleen programma’s. Het vraagt om het in beweging krijgen van de hele sociale omgeving van het kind. Door de kinderen een actieve stem te geven en de krachten te bundelen met betrokkenen uit het welzijnswerk, onderwijs en sport, transformeert de Week voor de Gezonde Jeugd van een eenmalige actie in een krachtig, structureel initiatief.


De Week voor de Gezonde Jeugd is het bewijs dat, door samen te werken en plezier voorop te stellen, de stad echt bouwt aan gezonde kansen voor iedereen.

Wilt u reageren?
Mail de auteur of de redactie

Dankwoord

Namens HAGG gaat een hartelijke dank uit naar iedereen die aan de Week voor de Gezonde Jeugd heeft meegewerkt. De kracht van deze week ligt volledig in de gezamenlijke energie. Er is grote waardering voor de inzet van de vele professionals, jongerenwerkers, sportaanbieders, het onderwijs, de ouders en collega’s.

 Over de auteurs

R.Q. Maduro, Projectleider Haagse Aanpak Gezond Gewicht, afdeling Gezondheidsbevordering
GGD Haaglanden; W. Schneider, MSc, programmamanager Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG), afdeling Gezondheidsbevordering, GGD Haaglanden.


E-mailadres: remiz.maduro@ggdhaaglanden.nl

Referenties

  1. Meijerman A, van den Dries MA, van der Meer IM, GGD Haaglanden. 1 op de 5 Haagse kinderen te zwaar: een analyse over de periode 2012-2023 [Online]. Epidemiologisch Bulletin 2024; 59 (4). Hier online beschikbaar.
  2. Keetman M, Schneider W, GGD Haaglanden. Samen maken we gezond gewoon [Online]. Epidemiologisch Bulletin 2023; 58 (1). Hier online beschikbaar.

Referenties

Click to edit...