gezondheid in cijfers
Mishandeling bij jongvolwassenen
De rubriek Gezondheid in cijfers belicht kort een thema met betrekking tot de gezondheid van de inwoners van de regio Haaglanden. De cijfers zijn afkomstig uit recent onderzoek.
De figuur toont het percentage jongvolwassenen in Haaglanden (16-25 jaar) dat te maken heeft (gehad) met tenminste 1 vorm van mishandeling (geestelijke of lichamelijke mishandeling of ongewenste seksuele ervaring).
Mishandeling is het bewust verwonden of pijn doen van een ander. Bijvoorbeeld door fysiek geweld als slaan, schoppen of ander gewelddadig gedrag. Als iemand gekleineerd, geïntimideerd, gepest of uitgescholden wordt, kan er sprake zijn van geestelijke mishandeling. 1 Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag doet iemand iets seksueels wat een ander niet wil. Dat kan variëren van het delen van seksueel getinte foto’s van de ander tot aanranding of verkrachting. 2
In de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 zijn aan 16-25-jarigen vragen gesteld over lichamelijke en geestelijke mishandeling en over ongewenste seksuele ervaringen (hierna samengevat onder de noemer mishandeling). Er is gevraagd of en wanneer de mishandeling heeft plaatsgevonden (in het verleden of nu nog gaande) en de locatie waar het plaatsvindt of heeft plaatsgevonden (thuis en/of ergens anders).
Ruim een derde van de jongvolwassenen in Haaglanden heeft (ooit) te maken gehad met mishandeling
39% van de jongvolwassenen in Haaglanden heeft te maken (gehad) met 1 of meerdere vormen van mishandeling. Dit varieert van 30% in Pijnacker-Nootdorp, Westland en Midden-Delfland tot 45% in Den Haag. Van de jongvolwassenen geeft 26% aan ooit geestelijk en 12% ooit lichamelijk mishandeld te zijn en heeft 24% ooit een ongewenste seksuele ervaring gehad. Bij 15% van de slachtoffers vond de mishandeling thuis plaats. Landelijk geeft eveneens 39% van de jongvolwassenen aan ooit mishandeld te zijn.
Veel meer vrouwen (50%) dan mannen (29%) zijn slachtoffer (geweest) van mishandeling. Voor lichamelijke mishandeling zijn er geen verschillen tussen vrouwen en mannen (12% versus 11%). Geestelijke mishandeling komt meer voor bij vrouwen (29% versus 21% bij mannen). Veel meer vrouwen dan mannen hebben een ongewenste seksuele ervaring gehad (37% versus 11%). Er zijn grote verschillen in percentages slachtofferschap van mishandeling tussen opleidingsniveaus. Van de jongvolwassenen met een hbo-, of wo-opleidingsniveau is 36% slachtoffer geweest van mishandeling. Bij jongvolwassenen met een havo-, vwo-, of mbo-2-4-opleidingsniveau is dit 40% en bij de jongvolwassenen met voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs, vmbo- of mbo-1-opleidingsniveau of zonder opleiding 53%. Het percentage slachtoffer zijn geweest van mishandeling stijgt met de leeftijd. Van de 16-17-jarigen is 29% slachtoffer geweest van mishandeling, van de 18-20-jarigen 37% en van de 21-25-jarigen 43%.
De Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 is in de periode april tot en met juli 2024 uitgevoerd door alle GGD’en in Nederland, om inzicht te krijgen in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van jongvolwassenen (16-25 jaar). Jongvolwassenen zijn via een online socialmediacampagne gevraagd om een digitale vragenlijst in te vullen. In Haaglanden hebben 5.000 jongvolwassenen meegedaan. Meer resultaten van deze Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen zijn te vinden op gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl.
Referenties
- Slachtofferhulp Nederland. Hulp na mishandeling [Online]. (Bezocht op 2 dec 2025); hier online beschikbaar.
- Nederlands Jeugdinstituut. Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag? [Online]. (Bezocht op 2 dec 2025); hier online beschikbaar.
* De Body Mass Index wordt berekend door het gewicht (in kilogram) te delen door de lengte (in meter) in het kwadraat. Voor volwassenen geldt dat bij een BMI van 25 of hoger sprake is van overgewicht. Vanaf een BMI van 30 is sprake van ernstig overgewicht (of obesitas). Iemand heeft ondergewicht bij een BMI onder de 18,5.