Mantelzorg door volwassenen en ouderen

De figuur toont het percentage volwassenen en ouderen in Haaglanden dat mantelzorger is (minimaal 8 uur in de week of al minimaal 3 maanden voor een ander zorgen).

Mantelzorg is vrijwillige en onbetaalde zorg aan mensen die voor langere tijd ziek, hulpbehoevend of gehandicapt zijn. Deze zorg wordt gegeven aan bekenden, zoals bijvoorbeeld familieleden, vrienden of buren. Huishoudelijke hulp, persoonlijke verzorging, vervoer en het regelen van geldzaken zijn voorbeelden waaruit de mantelzorg kan bestaan. Iemand is mantelzorger als diegene minimaal 8 uur in de week of al minimaal 3 maanden voor een ander zorgt. 1 Het verlenen van mantelzorg kent positieve aspecten. Het geeft een goed gevoel, levert leuke momenten op en biedt gelegenheid om nieuwe mensen te leren kennen en nieuwe dingen te leren. De mantelzorg kan echter ook leiden tot overbelasting en ten koste gaan van de eigen gezondheid van de mantelzorger. 2

In de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 is aan inwoners van 18 jaar en ouder gevraagd of ze mantelzorg geven, hoeveel uur dat gemiddeld per week is, hoe lang ze dit al doen en in hoeverre ze zich belast voelen door het geven van mantelzorg. Mantelzorg is daarbij gedefinieerd als: ‘de zorg die u geeft aan bekenden die voor langere tijd ziek, hulpbehoevend of gehandicapt zijn. Denk aan uw partner, ouders, kind, buren of vrienden. Deze zorg kan bestaan uit het huishouden doen, wassen en aankleden, gezelschap houden, vervoer, geldzaken regelen, enzovoorts. Mantelzorg wordt niet betaald. Een vrijwilliger vanuit een vrijwilligerscentrale is geen mantelzorger.’

13% van de volwassenen en ouderen in Haaglanden is mantelzorger. Dit varieert van 10% in Delft tot 15% in Zoetermeer, Westland, Rijswijk en Midden-Delfland. Landelijk is 14% mantelzorger. In 2022 was in Haaglanden 12% en landelijk 13% mantelzorger.

Het percentage mantelzorgers is bij vrouwen hoger (15%) dan bij mannen (10%). Het percentage mantelzorgers stijgt met de leeftijd. Bij de 18-34-jarigen is dat 4%, bij de 35-64-jarigen en 65-plussers is dat 16%. Van de 18-24-jarigen is 2% mantelzorger - de jonge mantelzorgers.

Er zijn geen verschillen in percentages mantelzorgers naar opleiding. Vergeleken met het percentage mantelzorgers onder inwoners die moeite hebben met rondkomen (11%), ligt dit percentage bij inwoners die geen moeite hebben met rondkomen iets hoger (13%). Relatief meer inwoners die gehuwd zijn of samenwonen zijn mantelzorger dan inwoners die ongehuwd, gescheiden, weduwe of weduwnaar zijn (17% versus 10%).

Van de mantelzorgers geeft 55% per week gemiddeld 5 uur of minder mantelzorg, 22% geeft 6 tot en met 10 uur mantelzorg en 11% 11 uur of meer.

Intensief en langdurig zorgen kan als zwaar worden ervaren. In Haaglanden voelt een kwart (25%) van de mantelzorgers zich zwaar- tot overbelast. Dit zijn vaker vrouwen dan mannen (29% versus 20%). Vergeleken met 2022 is het aandeel zwaar- tot overbelaste mantelzorgers toegenomen (toen 21%).

De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 is in de periode september tot en met december 2024 uitgevoerd door alle GGD’en in Nederland, om de gezondheid, het welzijn, de leefstijl en leefomgeving van inwoners van 18 jaar en ouder in kaart te brengen. Inwoners van 18 jaar en ouder is gevraagd om een digitale of papieren vragenlijst in te vullen. In Haaglanden hebben ruim 15.000 volwassenen en ouderen meegedaan. Meer resultaten van deze Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen zijn te vinden op gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl.